W skrócie
- W dzisiejszym świecie coraz częściej można usłyszeć o problemach ze skupieniem i uwagą.
- Ogromna ilość dźwięków w otaczających nas przestrzeniach, szybki dostęp do dużej ilości informacji poprzez media społecznościowe i nadmiar możliwości konsumpcyjnych utrudniają skupienie się na jednej rzeczy.
- Taniec jako sztuka uważności może pomóc skierować pełną uwagę na doświadczenie cielesności i skupić się na bieżącej chwili.
- Taniec, poprzez ukierunkowanie uwagi na doznania płynące z ciała i kreację w ruchu, pomaga w lepszym procesowaniu bodźców oraz emocji, a tym samym wspiera autoregulację układu nerwowego.
Spis treści
- Czym właściwie jest uważność?
- W jaki sposób taniec pomaga nam wejść w stan flow?
- Dlaczego nasz układ nerwowy potrzebuje tańca?
- Taniec jako praktyka kontaktu z ciałem
- FAQ
- Podsumowanie
- Komentarz autora
Czym właściwie jest uważność?
Na potrzeby tego tekstu w uproszczeniu możemy powiedzieć, że stan uważności to zdolność do utrzymywania naszej uwagi na jednym zadaniu.
Skupienie na konkretnej czynności wiąże się z aktywacją stanu flow, z angielskiego przepływu, czyli procesu, w którym całkowicie oddajemy się danej czynności. Odczuwamy przy tym głęboką satysfakcję, często również euforię, zapominając o wszystkich innych sprawach.
Taniec jako sztuka uważności pozwala doświadczać tego stanu nie tylko poprzez myślenie, ale przede wszystkim poprzez ciało, rytm, oddech i obecność w ruchu.
W jaki sposób taniec pomaga nam wejść w stan flow?
Taniec, jako aktywność ruchowa, ma tę właściwość, że umożliwia skierowanie pełnej uwagi na nasze doświadczenie cielesności, a tym samym pomaga nam w skupieniu się na bieżącej chwili.
Przyjrzyjmy się najpierw sytuacji odwrotnej, czyli rozproszeniu i braku koncentracji na jednej czynności.
Znasz te momenty, kiedy w niekontrolowany sposób zapadasz się w plątaninie myśli, emocji, a spirala ta z każdą chwilą rozkręca się coraz bardziej?
Zastanawiasz się nad jutrzejszym obiadem, umysł kieruje cię w stronę zakupów, ale jednocześnie myślisz o tym, jaki film masz ochotę obejrzeć dzisiaj wieczorem, przeglądając w tym samym czasie kolejne rolki w mediach społecznościowych.
Okazuje się, że kilkanaście minut później większości z tego nie pamiętasz, zastanawiając się, gdzie właściwie zmierzałaś, wychodząc z tramwaju.
A teraz: jak to jest w trakcie tańca?
Jego praktyka wymaga od ciebie skupienia i bycia tu i teraz poprzez ukierunkowanie uwagi między innymi na rytm, cielesne doznania czy zdolność koordynacji ruchowej w trakcie przemieszczania się w przestrzeni względem innych ciał.
Nie da się tańczyć bez bycia tu i teraz, w stanie uważności, a więc skupienia na bieżącej chwili.
Niezależnie od tego, czy ćwiczysz dany układ choreograficzny, czy wchodzisz w praktykę improwizacyjną, skupiasz się na teraz.
Jeżeli twoja uwaga przeniesie się na przykład na rozważania dotyczące tego, gdzie i jaką kawę masz ochotę dzisiaj wypić, najpewniej spowoduje to odcięcie od doznawania ciała. Tym samym wypadniesz z ruchowego flow, jakim jest taniec.
Oczywiście możesz włączyć proces myślowy jako inspirację do danego tańca. Możesz na przykład wyobrażać sobie płynące chmury i sprawdzać, jaką jakość ruchu wytworzy to w tańcu.
Chaotyczna gonitwa myśli i emocji najpewniej sprawi jednak, że taniec się zakończy.
Możesz to zweryfikować samodzielnie. Włącz swoją ulubioną muzykę, zacznij tańczyć, a po chwili spróbuj analizować, co masz jeszcze dzisiaj do zrobienia, próbując nadal tańczyć.
Jaki jest efekt tego procesu?
Dlaczego nasz układ nerwowy potrzebuje tańca?
Pokrótce omówiliśmy, czym jest stan uważności i flow oraz to, w jaki sposób w zdolności skupiania się może pomóc nam taniec.
Ale taniec to również ważna praktyka dbania o nasz układ nerwowy.
Pamiętasz opisaną wcześniej sytuację z udziałem dużej liczby bodźców? Duża ilość informacji do przyswojenia, nadmiar doznań płynących z otoczenia i do tego jeszcze wzmagająca się gonitwa myśli.
Co może się wydarzyć wtedy, kiedy taka sytuacja utrzymuje się przez dłuższy czas?
Nasz układ nerwowy ma ograniczone możliwości przetwarzania bodźców. Oznacza to, że kiedy dzieje się zbyt dużo wokół nas i w nas samych, może dojść do przeciążenia układu nerwowego.
Mogą wtedy nastąpić skrajne reakcje organizmu: stan „zamrożenia” lub „wycofania”, nazywany często z angielskiego shutdown, albo „wybuch” czy „napad”, określany z angielskiego jako meltdown.
Pierwsza z opisanych reakcji może przejawiać się poprzez zamieranie w bezruchu i brak możliwości reagowania na bodźce.
Druga reakcja może wyrażać się poprzez gwałtowny napad krzyku czy niekontrolowanego płaczu.
Taniec, poprzez ukierunkowanie uwagi na doznania płynące z ciała i kreację w ruchu, pomaga nam w lepszym procesowaniu bodźców oraz emocji. Tym samym wspiera autoregulację układu nerwowego, chroniąc go przed sytuacjami przeciążenia i nadmiernej stymulacji.
Taniec pomaga nam również w lepszym samopoznaniu naszych sensorycznych granic. To natomiast pozwala rozpoznać, jakie bodźce mogą być dla nas szczególnie przeciążające i szkodliwe.
Taniec jako praktyka kontaktu z ciałem
Taniec jako sztuka uważności nie musi oznaczać perfekcyjnego ruchu, idealnego układu choreograficznego ani konkretnego stylu.
Może być sposobem na sprawdzenie, jak czujemy się w ciele w danej chwili. Może pomóc zauważyć napięcie, zmęczenie, energię, lekkość, opór albo potrzebę odpoczynku.
Właśnie dlatego taniec może być czymś więcej niż aktywnością fizyczną. Może stać się praktyką obecności, w której ciało nie jest tylko narzędziem do wykonania ruchu, ale źródłem informacji o nas samych.
FAQ
Od jakich zajęć tanecznych mogę zacząć swoją przygodę ze Studio Nieznane?
Możesz kierować się tym, jaki rodzaj ruchu, jego jakość i styl tańca sprawiają ci najwięcej przyjemności. Na tej podstawie łatwiej dobrać najciekawsze dla ciebie zajęcia.
Do poszczególnych zajęć przypisane są też poziomy trudności: początkujący, średniozaawansowany lub wszystkie poziomy. To ułatwia podjęcie decyzji.
Zawsze możesz też skonsultować swój udział w zajęciach z osobami prowadzącymi lub osobą w recepcji.
Czy trzeba umieć tańczyć, żeby zacząć?
Nie. W wielu praktykach tanecznych najważniejsze nie jest to, czy ruch wygląda „dobrze”, ale to, czy pozwala ci poczuć ciało, rytm i obecność.
Na początku warto wybrać zajęcia dopasowane do swojego poziomu oraz takie, które budzą ciekawość, a nie presję.
Czy taniec może pomóc w skupieniu?
Tak, taniec może wspierać skupienie, ponieważ wymaga obecności w ciele, reagowania na rytm, przestrzeń i inne osoby. Dzięki temu uwaga naturalnie wraca do bieżącej chwili.
To właśnie dlatego taniec jako sztuka uważności może być dobrą praktyką dla osób, które na co dzień doświadczają rozproszenia i nadmiaru bodźców.
Czy taniec może zastąpić terapię lub leczenie?
Nie. Taniec może wspierać samoregulację, kontakt z ciałem i lepsze rozpoznawanie własnych granic, ale nie zastępuje terapii, diagnozy ani leczenia.
Jeżeli doświadczasz silnego przeciążenia, lęku, trudności emocjonalnych lub objawów, które utrudniają codzienne funkcjonowanie, warto skonsultować się ze specjalistą.
Podsumowanie
Uważność to skupienie na jednej czynności, które pozwala wejść w satysfakcjonujący stan flow, czyli przepływu.
Taniec, poprzez koncentrację na rytmie i ciele, naturalnie odcina nas od codziennego chaosu myśli i zakotwicza w teraźniejszości.
Przebodźcowanie może prowadzić do skrajnych reakcji organizmu, takich jak odcięcie, czyli shutdown, lub wybuch emocjonalny, czyli meltdown.
Taniec wspiera autoregulację układu nerwowego, chroni przed przeciążeniem i pomaga poznać własne granice sensoryczne.
Taniec jako sztuka uważności może skutecznie wesprzeć cię w pracy nad koncentracją, obecnością i kontaktem z ciałem. W ofercie Studia Nieznane znajdziesz szeroki wybór zajęć tańca na różnych poziomach zaawansowania.
Komentarz autora
Ten tekst powstał wokół prostego, ale ważnego doświadczenia: w tańcu trudno uciec od ciała. Ruch bardzo szybko pokazuje, gdzie jest napięcie, gdzie pojawia się przyjemność, a gdzie potrzeba zatrzymania.
Dlatego opowieść o uważności w tańcu nie jest tylko opowieścią o skupieniu. To również zaproszenie do sprawdzenia, jak ciało może stać się przewodnikiem po emocjach, bodźcach i codziennym przeciążeniu.
Źródła / kontekst merytoryczny
- Koncepcja flow — Mihaly Csikszentmihalyi.
- Pojęcie uważności — praktyki mindfulness i praca z koncentracją na bieżącej chwili.
- Doświadczenia zajęć ruchowych i tanecznych Studia Nieznane.
